Vefale Talıblı yazdı: Çiğnenen Bir Ülkenin Hak Bağıran Sesi:  Ahmed Cavad

  Türkiye’de  çok sevilen  “Çırpınırdı Karadeniz” şarkısının söz yazarı değerli şair Ahmed Cavad hakkında yazmak istedim. 

Vefale Talıblı yazdı: Çiğnenen Bir Ülkenin Hak Bağıran Sesi:  Ahmed Cavad
10 Temmuz 2021 - 20:21

                   Bir Çiğnenen Ülkenin Hak Bağıran SesiAhmed Cavad....

      Türkiye’de  çok sevilen  “Çırpınırdı Karadeniz” şarkısının söz yazarı değerli şair Ahmed Cavad hakkında yazmak istedim.  İstedim ki, Türkiyeli arkadaşlarım onu çok iyi tanısınlar. Bir Mehmet Akif Ersoy, Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Mehmet Emin Yurdakul kadar sevsinler bizim değerli  Ahmed Cavad’ımızı…  Çünkü saydığım ve sayamadığım Türk Edebiyatının değerli yazarları kadar  milliyetçi ve Türk Dünyasını çok seven bir yazardı Ahmed Cavad…
      1919 yılında Memmed Emin Resulzade’nin rehberliğinde Türk dünyasında ilk bağımsız cumhuriyet olan Azerbaycan Cumhuriyeti kuruldu ve üç renkli bayrak Azerbaycan’ın her  yerinde dalgalanmaya başladı. Ahmad Cavad Azerbaycan Devlet  İstiklal Marşının (Himninin) sözlerini yazdı ve Üzeyir Hacıbeyli besteledi…  Peki kimdi Ahmed  Cavad? Zulüme karşı isyankar, ezilse de susmayan Ahmed Cavad…
     1892’de 5 Mayısta dünyaya gözlerini  açmış Ahmed Cavad ,  7 yaşından arap, fars , rus  ve türk dillerini öğrenmiş, Kurani-Kerimi okuyarak, sureleri ezberlemiştir. Ruhani okulunu bitirdikten sonra Azerbaycan Ali Pedagoj Universitesi’nde okumuştur.
    I Dünya Savaşında  Türklere yardım etmek için Batumi’ye gidiyor ve burada tanıştığı türk asıllı acar Şükriye Hanım’la dünya evine giriyor. 4 oğlu ve 1 kız çocuk sahibi oluyorlar. Kızı Elmas’ın vefatından sonra Ahmed Cavad çok evlat acısı çekiyor.
     Gence’de ilk resmi öğretmen olarak çalışmaya başlayan Ahmed Cavad aynı zamanda yazmaya da devam ediyordu.
     Çırpınırdı Karadeniz…
1914 yılında Kasım ayında Gence’de yazmıştı  “Çırpınırdı Karadeniz’i”…
1918’de Kafkaz  İslam Ordusu Bakü’yü kurtardıktan sonra Üzeyir Hacıbeyli bestelemişti  “Çırpınırdı Karadeniz”i…
Şarkı Türkiye’de çok sevilmiş, “Yol Ver Türk’ün Bayrağına” adı ile dillere düşmüştü..  Şarkıyı Atatürk’ün de çok sevdiği, dinlerken gözlerinin yaşardığı söyleniyordu…

Göy Göl
Yazılarındaki Azerbaycan ve Türkiye sevdalısı olduğunu göstermesi, bayrak, millet  sevgisi  Sovyet Hükümeti’nin hoşuna gitmiyor. 1925’de yazdığı  “Göy göl” şiiri tartışmaya neden oluyor..
         
           Senin güzelliğin gelmez ki saya
           Koynunda yer vardır yıldıza, aya!
           Oldun sen onlara mihriban daya
          Felek busatını kuralı, Göy Göl!
Dizelerinde kullandığı  “yıldız, ay”  kelimelerinden bile korkanlar bu şiirden dolayı  Ahmed Cavad’ı  tutukluyorlar.  Şiirin doğa güzelliği Göy Göl’e yazıldığı, siyasi içerik taşımadığı ispatlandıktan sonra şair özgürlüğüne kavuşuyor..
   Ahmed Cavad Azerbaycan ve Türkiye Cumhuriyetleri  arasında ilk bağlılık kuran  yazarlardandır. Onun yazılarının ana fikrinin “Türkçülük” olması  Sovyet ve onun taraftarlarını rahatsız eder, sık sık iftiralara uğramasına neden olurdu.
    Ve 1937 Haziran ayının 4’de Ahmed Cavad kalem dostu Mikayıl Müşfik ile aynı günde tutuklanarak  aylarla işkence görüyor. Ahmed Cavad’ın eşi Şükrüye Hanım’dan Ahmed Cavad aleyhine ifade vermesi ve ondan vazgeçmesi isteniyor. Bunu kabul etmeyen Şükriye Hanım “Vatan Haininin Ailesi” damgasıyla Kazakistan’a sürgün ediliyor, evlatları da tutuklanıyor. Ancak 1955’de Vatanına dönebilen Şükriye Hanım gördüğü işkenceleri anlatmakta zorluk çekiyor, her yutkunduğunda göz yaşlarına boğuluyor…
    Ahmed Cavad 1937’de sadaece 15 dakika süren bir mahkeme sonrası verilen kararla “Vatan Haini” adı alıyor. Sürgüne gönderildiği söylense de  hiçbir yere gönderilmediği  ağır işkence verildiği ve ekim ayında   işkence ile öldürüldüğü ancak 1956’da ortaya çıkmıştır.

     Bu yazıyı “Çırpınırdı Karadeniz’i çok seven ama Ahmed Cavad’ı tanımayan değerli arkadaşlarım için yazdım. Kısa anlattım aslında Ahmed Cavad’ı… Uzun uzun anlatmaya kalksam sayfalar yetmez.. Kısacası Ahmed Cavad kimdir diye soranlara kendi  dizeleriyle  cevap  verelim:
       Soranlara ben bu yurdun: anlatayım nesiyim,
       Bir çiğnenen ülkenin hak bağıran sesiyim…..
                                                                                                                     Vefale Talıblı

         
 
Bu haber 344 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum