Ermenistan Türkiye'nin Yörüngesine Mi Giriyor?
Batı, Ermenistan'ı Türkiye'ye teslim ediyor - Kremlin'in tepkisi
10 Aralık 2025 - 09:43
Cavanşir ABBASLI
Ermeni analistler, Batı'nın bölgedeki Rus etkisini azaltmak için Ankara'ya bel bağladığını iddia ediyor.
Ermenistan ile Avrupa Birliği arasındaki ortaklık yeni bir aşamaya, stratejik ortaklık düzeyine girdi. Ortaklık Konseyi toplantısının ardından Ermenistan ve Avrupa Birliği arasında Stratejik Ortaklık Gündemi imzalandı. Belge, Ermenistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan ve Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Komiseri Kaja Kallas tarafından imzalandı. Metin tam 64 sayfadan oluşuyor. Brüksel artık Ermenistan'ın AB üyeliği olasılığını tartışmıyor; Avrupalı yetkililer nihayet Ermenistan'ın AB'ye katılmadan önce Avrasya Ekonomik Birliği'nden (EAEU) ayrılması gerektiği sonucuna vardılar.
Ermenistan, Rusya'nın bilgi kampanyasına karşı koymak için 15 milyon euro alacak. Kaya Kallas, Ermenistan'ı Avrupa Birliği'nin Rusya'ya karşı yaptırımlarına katılmaya çağırdı. Ermenistan Devlet İstatistik Komitesi ve uluslararası kuruluşlar tarafından açıklanan verilere göre, Ermenistan'ın dış ticaret cirosu son 5 yılda 4,2 kat artarak 7,1 milyar ABD dolarından 30,2 milyar ABD dolarına yükseldi. AB, Rusya'nın etkisini zayıflatmak için Ermenistan'ın enerji sisteminin Türkiye ile entegrasyonunu destekliyor.
Ermeni analistler de bu tezden oldukça endişe duyuyor. Batı'nın bölgedeki Rusya'nın etkisini azaltmayı ve "boş kalan kutsal yeri" Türkiye'ye vermeyi amaçladığı iddia ediliyor. Türkiye, Güney Kafkasya'da ana oyunculardan biri olmaya devam ediyor. Bu nedenle, Ermenistan'ın Türkiye'nin etki alanına girmesi tamamen mümkün. Son günlerde Ermeni basınında, Zangezur'un kontrolünün Türkiye ile birlikte ABD'ye devredileceğine dair iddialar yer aldı. Son olarak, Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevork Papoyan ve Türkiye Tarım ve Ormancılık Bakanı İbrahim Yumakli, İstanbul'da yaptıkları görüşmede, "Trump Rotası" (TRIPP) projesi çerçevesinde yeni ekonomik, lojistik ve ticari fırsatlar da dahil olmak üzere işbirliği olanaklarını ele aldılar.
Toplantıda, Kars ve Gümri arasındaki demiryolu bağlantısının yeniden kurulması olasılıklarının yanı sıra, "Trump Güzergahı" projesi aracılığıyla her iki ülke için yeni ekonomik, lojistik ve ticari fırsatlar ele alındı. Resmi Ankara'nın bölgedeki artan rolü, Rusya ve İran'ın baskın konumlarına denge oluşturma ve bölgedeki çok aktörlü güç dinamiklerini Azerbaycan ve Türkiye'nin lehine yeniden yönlendirme açısından da stratejik önem taşıyor.
Karabağ sorunu kesin olarak çözüldükten sonra, Türkiye'nin Ermenistan ile sınırını açması Bakü için artık özellikle hassas bir konu olmayacak, ancak resmi Ankara sınırlarla ilgili temel koşul olarak bir barış anlaşmasının imzalanmasını öne sürüyor.
Batı'nın Türkiye üzerinden Rusya'nın konumunu zayıflatma politikası gelecekte ne vaat ediyor? Rusya'nın bu sürece cevabı ne olabilir?
Sona Aliyeva
Siyasi analist Sona Aliyeva, Yeni Musavat'a verdiği demeçte, Türkiye ve Ermenistan'ın önümüzdeki on yıl içinde Batı olmadan bile daha da yakınlaşacağını söyledi: "Erivan Moskova'dan uzaklaştıkça kendi kaderinin efendisi olmaya çalışıyor. İşgalci ülkede referandum yapılıp Azerbaycan ve Türkiye'ye yönelik toprak iddiaları ortadan kalktıktan sonra durum biraz daha iyiye gidecek. Zengezur koridorunun açılmasıyla Ankara ile Erivan arasındaki ekonomik ve sosyal yakınlığın boyutu daha da artacak. Öte yandan Ermenistan, ne pahasına olursa olsun Batı ile bütünleşme yolunu seçti. Bana göre, iki komşu ülke ilişkilerini üçüncü bir taraf olmadan daha da geliştirirse, bölgenin ortak çıkarlarına katkıda bulunmuş olacaklardır. Batı şimdi Ermenistan'ı Rusya'dan daha da uzaklaştırmaya çalışıyor. Bu, Kremlin'in çıkarına değil. Ancak Türkiye'nin masanın diğer ucunda olması, bu noktada Rusya'nın da elini kolunu bağlıyor."
Adalet Partisi Genel Başkanı Mutallim Rahimli'ye göre Batı, Türkiye ile oluşan boşluğu doldurmaya çalışıyor ancak Ermeniler buna hâlâ kıskançlıkla bakıyor: "Batı'nın Rusya'nın Güney Kafkasya'daki pozisyonunu zayıflatmak için Türkiye üzerinden oluşturduğu politika, son yıllarda bölgenin jeopolitik dinamiklerinde önemli değişikliklere yol açtı. Bu politika, Ukrayna savaşı zemininde Rusya'nın zayıflamasından yararlanmayı amaçlıyor. Amaç, Ermenistan'ı Moskova'nın nüfuz alanından çıkarmak ve bölgenin Batı'ya entegrasyonunu sağlamak. Ermenistan ve Avrupa Birliği arasında imzalanan Stratejik Ortaklık Gündemi bu süreçte kilit bir nokta. Belge, siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarında işbirliğini öngörüyor. Ayrıca Ermenistan'ın enerji sisteminin Türkiye ile birleşmesini destekliyor. Bu, aslında Ermenistan'ı Rusya'nın nüfuz alanından koparma girişimidir."
Ukrayna'daki savaş nedeniyle Rusya'nın Güney Kafkasya'daki etkisi azalıyor. Batı, Rusya'nın bıraktığı boşluğu Türkiye ile doldurarak bölgede bir denge oluşturmaya çalışıyor. Bu, Türkiye'nin NATO üyeliği ve stratejik özerkliği sayesinde mümkün. Sonuç olarak, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki barış süreci hız kazanabilir. Ancak Ermeni tarafında endişeler de var. Bazı Ermeni analistler, Türkiye'nin Rusya'nın yerini almasını ulusal güvenliklerine bir tehdit olarak görüyor. Ermeniler, Türkiye'nin Zangezur koridorunun kontrol mekanizmasına katılımını özellikle kıskanıyor. Nitekim Zangezur koridoru, bölge için ekonomik büyüme, altyapı geliştirme ve istikrar vaat ediyor.
Rusya'nın bu sürece vereceği yanıt çok yönlü olabilir. Moskova, Ermenistan'ı düşmanca adımlar atmaması konusunda zaten uyardı. Ermenistan'ın yaptırımlara katılma çağrılarına sert tepki gösterdi. Olası yanıtlar arasında ekonomik baskı, hibrit tehditler ve bölgede alternatif ittifaklar yer alabilir. Ancak Rusya'nın etkisi azaldı. Ermenistan'ın Avrasya Ekonomik Birliği'nden çekilmesi ve Batı ile yakınlaşması, Moskova'nın bölgedeki tekelini sona erdirebilir. Rusya, Ermenistan ile askeri-teknik işbirliğini sürdürebilir ve bölge için Türkiye ve Batı ile rekabeti yoğunlaştırabilir. Bu, Güney Kafkasya'yı daha çok aktörlü bir güç merkezi haline getirebilir. Ancak bu, bölgedeki istikrarsızlık riskini de artıracaktır.
Batı'nın Türkiye üzerinden yürüttüğü politika, bölgeyi Rusya'dan uzaklaştırarak yeni fırsatlar yaratıyor. Ancak bu, yerel aktörler olan Ermenistan ve Azerbaycan'ın çıkarları dikkate alınmadan başarısız olabilir. Bu süreç, Karabağ ihtilafının çözülmesinin ardından bölgenin yeniden inşası olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte, Rusya'nın yanıtının bölgede yeni gerilimler yaratması da göz ardı edilemez. Çünkü Rusya bölgede zayıflamış olsa da, tamamen çekilmemiştir. Bu nedenle, rezervini kaybetmesi mümkün değildir.
*“Yeni Müsavat”
Kaynak: https://musavat.com/news/qerb-ermenistani-turkiyeye-tapsirir-kremlin-reaksiyasi_1223705.html
FACEBOOK YORUMLAR