Erlik Han ve kızları koronayla beraber tekrar gündeme geldi. Olay okullarda öğretilmeyen Türk Altay Mitolojisinde geçiyor

Türk ve Altay mitolojisinin Hades’i, Erlik Han ve dünyaya salgın hastalık gönderen kızları Erke Solton ve Kiştey, korona virüs salgınıyla beraber tekrar gündeme geldi. Ressam Yağmur Candar da Erlik Han ve kızlarına tuvalleriyle yeniden hayat verdi. Peki Törüngey ile Eje’yi kandırarak çam ağacının yasak meyvesinden yemesi sağlayan ve insanlığa ilk kötülüğünü yapan Erlik Han ve kızlarının hikayesi nedir?

Erlik Han ve kızları koronayla beraber tekrar gündeme geldi. Olay okullarda öğretilmeyen Türk Altay Mitolojisinde geçiyor
03 Mart 2021 - 09:24

YENİÇAĞ/ TOLGA ŞAHİN

Türk ve Altay mitolojisinde kötülük yapan Tanrı (Göktanrı) ruhu olarak betimlenen Erlik Han ve kızları korona virüs salgınıyla beraber tekrar gündeme geldi. Çeşitli kaynaklara göre 2, 7 ya da 9 kızı ve oğlu olan Erlik Han’ın kızları dünyaya yaydıkları salgınlar ile bilinmekte. Ressam Yağmur Candar da Erlik Han ve kızlarına tuvalleriyle yeniden hayat verdi. Peki Gök Tanrı’nın oğlu ve Tengricilikte yeraltı aleminin efendisi Erlik Han ve kızlarının hikayesi nedir?

TENGRİ TARAFINDAN CEZALANDIRILDI
Erlik Han Altayların bir yaradılış efsanesine göre, dünyanın yaradılışında Tengri’ye karşı fenalık yapmış ve Tengri tarafından yeraltı aleminin efendisi olarak cezalandırılmıştır. Yeraltı aleminin en alt katında yeşil demir bir sarayda oturan Erlik Han’ın tahtı gümüştendir. Erlik Han, yeraltında kendisine yarattığı çok az bir kırımızı ışık veren bir güneş yaratırken emrinde de dokuz semerli boğası bulunmaktadır.

DOKUZ DALIN DÖRT TANESİ YASAKLANMIŞ
Tanrı karada dokuz dallı çam ağacının dokuz dalından kendi halkını üretir. Erlik Han, Tanrıya “Bu halk benim olsun” dediğinde ise “Git kendi halkını kendin bul” cevabını alır. Tanrı, halkının dokuz dallı ağacın 5 dalından istifade etmesine izin verirken 4 dalı ise yasaklamıştır. Bu dört dal bir yılan tarafından korunur.

TÖRÜNGEY İLE EJE’Yİ MEYVE İLE BAŞTAN ÇIKARIR
Erlik Han ise bu halktan erkek olan Törüngey ile dişi olan Eje’yi baştan çıkartır ve bu dört dalın aslında yasak olmadığını ve tatlı meyvelerinden yemeleri gerektiğini söyler. Eje meyveyi yerken Törüngey’in de ağzına sürer. Tanrı bu durumu fark edince Erlik Han’ı yeraltına gönderir. Eje’ye de "Sen benim sözümü tutmadın bundan sonra gebe kalasın ve doğum sancıları çekesin" der.

“HEPİNİZİ HANEMDEN KOVUYORUM, DÜNYAYA YOLLUYORUM”
Tanrı daha sonra yılana "Sen benim sözümü tutmadın, bundan böyle Şeytan diye bilinesin, herkes seni ezmeye öldürmeye çalışsın" der. Törüngeye "Sen benim sözümü tutmadın, 9 kızın 9 oğlun olacak ve hepsinden sen sorumlu olacaksın, insan neslini sen çoğaltacaksın" der. "Hepinizi hanemden kovuyorum, dünyaya gönderiyorum, burada sizi ben beslerdim, ben korurdum, artık kendinizi besleyip koruyacaksınız, bir daha da sesimi duymayacaksınız" diye ekler. Böylece Erlik insanoğluna ilk kötülüğünü etmiş olur.

ERLİK YAŞLI AMA KUVVETLİDİR
Erlik, yaşlı ama kuvvetlidir. Kapkara kaşlara ve gözlere, kıvırcık saçlara ve kan gibi kırmızı bir yüze sahip şekilde tasvir edilir. Kulaklarına kadar uzanan bıyıkları, dizlerine kadar inen çatal sakalları ve ağaç dallarına benzeyen boynuzları vardır. Bineği kara at ya da kara boğa olarak bilinse de Eski Uygu sanatında boğa ya da öküze binmiş olarak tasvir edilmektedir.

ÇEKİÇLE HER VURUŞUNDA ZARARLI ŞEYLER YARATIR
Yeryüzüne çıkarken kullandığı kara bir boğası(atı) ve yılandan kamçısı vardır. Erlik balçıktan bir kara güneşle aydınlanan yeraltında, demirden sarayında yaşar. Çekiciyle örse vurur ve her vurduğunda zararlı, kusurlu şeyler yaratır. Kötü ruhlar, yılanlar, fareler, çekirgeler vb.

EN ÇOK KURBAN SUNULAN TANRIDIR
İsmi Altaylara göre güçlü kuvvetli anlamına gelen "erklig" sözcüğünden gelir. Erlik en çok kurban sunulan tanrıdır. Çünkü yeryüzüne kötülükleri onun yolladığına inanılır. Erlik için adanan adaklar kör-topal, bir kusuru olan hayvanlardır.

KARANLIK GECE GİBİ
Erlik Bey’in sevgili kara kızı Abram- Moos Kara- Taacı idi bu. Başları baykuş tüylerinden Kürkü baykuş tüylü bir çuval… Ay parıltılı yüzü Kara kömür gibi Güneş ışıklı yüzü Karanlık gece gibi. Geceler gibi karanlık düşünceli idi. Genç kız Kara- Taacı."

Erlik Bey’in bir tanesinin Dizginleri ölü yılan, Kamçısı canlı yılan Tıslayarak güler, Yana eğilip türkü söyler.

KIZLARI DÜNYAYA SALGIN GÖNDERİYOR
Erkek oğullarının adı Karaş Han, Matır Han, Şıngay Han, Kömür Han, Badış Han, Yabaş Han, Temir Han, Uçar Han, Kerey Han; 2 kızının adı ise Erke Solton ve Kiştey’dir.

Yeraltından bir ruhu kurtarmak gibi sebeplerle şamanın ruhu yeraltına iner ve orda çeşitli engellerle karşılaşır. Bu engellerden biri de Erlik'in kızlarıdır. Şamanı güzellikleriyle kandırmaya çalışırlar. Eğer Şaman şehvete yenik düşerse Erlik Han onu öldürür. Erlik’in kızları ayrıca yeryüzüne salgın hastalıklar göndermeleriyle bilinmektedir.

İşte o paylaşımlar:

Kaynak Yeniçağ: Erlik Han ve kızları koronayla beraber tekrar gündeme geldi. Olay okullarda öğretilmeyen Türk Altay Mitolojisinde geçiyor


Bu haber 949 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum